Domatesin Faydaları ve Zararları: Buzdolabında Depolamak Doğru mu?

Salatanın, menemenin, çorbanın ve sosun vazgeçilmezi domates; Türk mutfağının belki de en çok tüketilen sebzesi. Botanik olarak meyve sayılan bu kırmızı sofra klasiği, sağlık açısından da adından söz ettiriyor. Peki domatesin faydaları nerede bitiyor, kimler dikkat etmeli ve buzdolabı meselesinin aslı ne? İşte yanıtlar.

Domatesin Faydaları Nelerdir?

Domatesin yıldız bileşeni, ona rengini veren likopen. Bu güçlü antioksidan; kalp-damar sağlığını desteklemesi ve başta prostat olmak üzere bazı kanser türlerine karşı koruyucu etkiler göstermesiyle bilimin en çok incelediği besin maddelerinden. İlginç olan şu: likopen, pişmiş domateste çiğe göre çok daha iyi emilir. Yani salça, domates sosu ve menemen; likopen açısından salatadan bile cömerttir. Yanına bir tutam zeytinyağı eklemek, yağda çözünen bu antioksidanın emilimini ayrıca artırır.

Domates ayrıca C ve K vitamini, potasyum ve folat kaynağıdır; kalorisi düşük, su oranı yüksektir. Kilo yönetiminde tokluk veren, cildi güneş hasarına karşı içeriden destekleyen ve bağışıklığa katkı sunan dengeli bir sebzedir. Lif içeriği de sindirim düzenine yardım eder.

Domatesin Zararları ve Dikkat Edilecekler

Asitli yapısı, reflü ve gastrit hastalarının yakından tanıdığı bir sorundur: domates ve özellikle domates sosu, mide yanmasını tetikleyebilir. Bu şikâyeti olanların domatesi çiğ ve yoğun tüketmekten kaçınması önerilir. Nadir görülse de domates alerjisi mevcuttur; polen alerjisi olanlarda ağızda kaşıntı şeklinde çapraz reaksiyon yapabilir. Böbrek taşı öyküsü olanlar için de bir not: domates çekirdeği taş yapar inancı efsanedir; ama oksalat hassasiyeti olanların porsiyonu hekimle konuşması yerinde olur. Yeşil, olgunlaşmamış domates ise solanin içerdiğinden bol miktarda yenmemelidir.

Buzdolabı Meselesi: Depolamak Doğru mu?

Mutfakta depolama alanı yaratmanın en kestirme yolu her şeyi buzdolabına dizmek gibi görünse de, domates bu telaşın kurbanı olmamalı. Soğuk; domatesin aroma moleküllerini üreten enzimleri durdurur ve o meşhur "tadı yok" domateslerin baş sebebi budur. Olgun domates, tezgâhta sapı aşağı gelecek şekilde ve güneş görmeyen serin bir köşede birkaç gün mükemmel durur. Buzdolabı yalnızca iyice olgunlaşmış ve birkaç gün içinde tüketilemeyecek domatesler için son çaredir; o zaman bile domatesi yemeden yarım saat önce oda sıcaklığına çıkarmak aromayı kısmen geri getirir.

Günde Ne Kadar?

Sağlıklı bir yetişkin için günde bir iki orta boy domates ya da düzenli pişmiş domates tüketimi, likopenden yararlanmak için ideal. Özetle domates; pişince faydası artan, tezgâhta mutlu olan ve yalnızca hassas midelerle arası bozuk olan gerçek bir sofra dostu.